"Cudze chwalicie, swego nie znacie..." czyli najciekawsze zakątki naszego kraju (II)

Krzywa wieża stoi na Przedgórzu Sudeckim, na Mazowszu żyją afrykańskie strusie, a safari zobaczycie Państwo na Mazurach. Publikujemy dziś drugą część listy ciekawych i mało znanych miejsc w naszym kraju, które warto zobaczyć podczas wakacyjnych wędrówek...

Karpacz - Norwegowie w Sudetach, bajkowy świat lalek

W Karpaczu wiele jest miejsc godnych obejrzenia

fot. J. Lewandowski

Luterański kościół, stojący przed laty nad jeziorem Wang w Norwegii, zdemontowano i przywieziono do Karpacza w połowie XIX wieku. W rodzinnym kraju, mimo że był perłą skandynawskiej architektury, groziła mu ruina. Pewien historyk sztuki namówił więc króla pruskiego Fryderyka Wilhelma IV do zakupu budowli. W Polsce odbudowano plebanię i dzwonnicę, nieopodal powstał cmentarz. Drewniany kościół jest bogato rzeźbiony, kolumny ozdabiają wizerunki mitycznych zwierząt, węży, smoków i lwów. Według tradycji świątynia Wang przynosi szczęście małżeństwom. Niegdyś przyjeżdżały tu prosić o błogosławieństwo młode pary z całej Polski i Europy.

Dojazd: z Jeleniej Góry do Karpacza jest 25 km. Świątynia mieści się przy ul. Śnieżki 8, prowadzą do niej liczne drogowskazy. Godziny otwarcia - codziennie od 9.00 do 18.00.

*

Przy okazji wizyty w Karpaczu warto odwiedzić też niewielkie, lecz urokliwe muzeum lalek, założone tu przez mistrza wrocławskiej pantomimy - Henryka Tomaszewskiego. Artysta zbierał eksponaty przez wiele lat podczas swoich podróży po świecie. W ten sposób trafiły tu ludowe zabawki holenderskie, rosyjskie, hiszpańskie, meksykańskie, japońskie - w sumie ponad 2 tys. Ciekawostką kolekcji są lalki z kruchej porcelany, woskowe postaci bajkowe i zestawy figurek cynowych.

Muzeum mieści się przy ul. Karkonoskiej 5. Godziny otwarcia: od wtorku do piątku, od godz. 9.00 do 16.00, w weekendy godzinę dłużej.

Biebrzański Park Narodowy - bagienna osobliwość Środkowej Europy

Czyste powietrze, piękne, niespotykane nigdzie indziej krajobrazy, unikatowe gatunki roślin i zwierząt - to główne atuty tego uroczego miejsca. W Biebrzańskim Parku Narodowym znajduje się największy i w naszej części kontynentu jedyny tego rodzaju obszar bagienny. Tu naprawdę łatwo zapomnieć, że istnieje cywilizacja, samochody i komputery. Uważny obserwator dostrzeże wśród zarośli łosia, wilka, jelenia, gronostaja, wydrę, bobra. Bagna są też prawdziwym rajem dla ptactwa. Na letnie miesiące przylatują tu m.in. sowy, puchacze, żurawie.

Oznakowane szlaki turystyczne ułatwiają poznanie tego wyjątkowego terenu. Wiodą drogami przez piaszczyste wydmy, kwieciste łąki i leśne chaszcze. Można pokonywać je na piechotę lub rowerem. W parku, na wyznaczonych wodach, wolno też pływać wypożyczonym kajakiem.

Dojazd: park zajmuje tereny wokół Biebrzy, która przepływa przez okolice Tykocina (ok. 40 km od Białegostoku) i Łomży.

Wąchock - siedziba zakonu cystersów

W znanym z dowcipów Wąchocku mieści się XIII-wieczny klasztor cystersów. Składa się z dwóch części: kościoła i przylegającego doń budynku mieszkalnego. Świątynia zbudowana jest na planie krzyża z dwubarwnych bloków piaskowca. Szare i czerwone, wyraźnie odróżniają wąchocki klasztor od innych siedzib zakonu cystersów. Ciekawy spacer można odbyć mrocznymi krużgankami: przyglądając się po drodze romańskim wnętrzom - kapitularzowi, refektarzowi i fraterni. W części pomieszczeń klasztornych znajduje się muzeum cysterskie, w którym eksponowane są stare księgi i mapy, szaty oraz sprzęty liturgiczne.

Dojazd: najwygodniej szosą E-77. W Suchedniowie należy skręcić na Parszów do drogi Skarżysko - Kamienna - Starachowice. Klasztor położony jest w centrum Wąchocka. Godziny otwarcia: codziennie od godz. 9.00-12.00 i od 14.00 do 17.00. W niedziele i święta tylko po południu.

Odry - kamienne kręgi (kurhany)

Kamienne kręgi (kurhany) w Odrach pozostawili prawdopodobnie przybyli ze Skandynawii Goci

fot. R. Kozłowski

Wśród wysokich sosen, na tle ciemnych pni i smukłych krzaków jałowców odcina się kilkanaście głazów, pionowo wbitych w ziemię i tworzących wyraźny krąg. Takich kręgów w Odrach, wiosce znajdującej się w Borach Tucholskich, jest kilka. W środku każdego z nich są dodatkowe menhiry (kamienne głazy). Kręgi powstały najprawdopodobniej ok. 1760 roku przed Chrystusem. Uczeni do dziś głowią się, kto je postawił. Przypuszcza się, że miejscowa ludność bądź przybysze - Goci lub Wikingowie. Jakie było ich przeznaczenie? Możliwe, że służyły jako miejsce kultu lub dokonywania tajemniczych obrzędów religijnych. Naukowcy nie wykluczają, że w otoczeniu kamiennych głazów przed wiekami odbywały się sądy, zebrania plemion.

Dojazd: do wioski Odry najłatwiej dojechać ze Starogardu Gdańskiego drogą do Świecia.

Słowiński Park Narodowy - ruchome wydmy

Ruchome wydmy to największa atrakcja Słowińskiego Parku Narodowego...

fot. R. Kozłowski

To unikalne miejsce położone jest między nadbrzeżnymi jeziorami i Bałtykiem. Największą atrakcją parku są ruchome wydmy - piaszczyste góry przesuwające się pod wpływem wiatru - największa z nich, Łącka Góra, ma 43 m wysokości.

Krzyżtopór - XVII-wieczne zamczysko

Jeśli chodzi o rozmiary, zamek w Ujeździe, zrujnowany przez Szwedów, nie ma sobie w Polsce równych. Nazwa wzięła się od krzyża i topora (herbu Ossolińskich) widocznych przy bramie wjazdowej. Inne znajdujące się w pobliżu atrakcje to: podziemne trasy turystyczne w Sandomierzu i Opatowie, a w tym pierwszym także wspaniała starówka i zamek.

Dojazd: Oświęcim - Kielce, drogą na Lublin, w Baćkowicach należy skręcić w prawo na Ujazdów.

Pranie - leśniczówka K.I. Gałczyńskiego

Skansen znajdujący się na terenie Słowińskiego Parku Narodowego

fot. E. Zając

Warto odwiedzić to miejsce nie tylko ze względu na osobę mieszkającego tu przed laty artysty, ale także dla piękna tutejszej przyrody. Roztaczające się z leśniczówki widoki oczarowały poetę - pod koniec życia było to jego ulubione miejsce wypoczynku. Stary budynek stoi w głuchej puszczy, na wysokim brzegu Jeziora Nidzkiego. Gałczyński pracował tu m.in. nad poematami "Niobe" i "Wit Stwosz". Dziś w leśniczówce mieści się małe muzeum artysty. Obejrzeć w nim można warsztat jego pracy - gabinet, biurko oraz listy, rękopisy i zdjęcia. W lipcowe i sierpniowe niedziele odbywają się tutaj koncerty muzyki poważnej, a wieczorami aktorzy (wśród wykonawców jest często Wojciech Siemion) recytują poezje Gałczyńskiego.

Dojazd: 3 km za Wojnowem (okolice Rucianego - Nidy) drogowskaz przy szosie pokazuje miejsce skrętu w prawo, w leśną drogę do Prania. Godziny otwarcia: codziennie (z wyjątkiem poniedziałków) od godz. 9.00 - 17.00.

Rogalin - barokowy przepych

Zespół pałacowo-parkowy w Rogalinie jest imponującą siedzibą rodu Raczyńskich. Budynek pałacu ma trzy kondygnacje. W fasadzie ogrodowej wyróżnia się piękny taras, a na pierwszym piętrze zbrojownia z pamiątkami rodzinnymi. W pałacu znajduje się muzeum wnętrz mieszkalnych z zabytkowymi meblami, tkaninami, porcelaną. W galerii eksponowane są obrazy XIX i XX - wiecznych mistrzów, m.in. Matejki, Wyczółkowskiego, braci Gierymskich, Fałata, Malczewskiego, Moneta.

Dojazd: Rogalin leży nad Wartą, 33 km od Poznania, na trasie z Puszczykowa do zamku w Kórniku. Godziny otwarcia: od 10.00 - 17.00, od wtorku do niedzieli.

Krasków - hotel w zamku

Od XVIII wieku do 1945 r. posiadłość należała do rodziny pruskich grafów Zedlitz. Po wojnie pałac i ogrody popadły w ruinę. Dopiero w 1992 r. pewien wiedeńczyk kupił i odrestaurował posiadłość, tworząc prawdziwe cacko. Dziś w pałacu działa ekskluzywny hotel i restauracja, zaś salę koncertową urządzono w... stodole. Z pałacu rozciąga się zachwycający widok na Góry Sowie. Warto tam się znaleźć, choćby ze względu na piękno otaczającej przyrody.

Dojazd: Krasków leży 9 km od Świdnicy, opodal drogi na Wrocław. W Marcinowicach trzeba skręcić w lewo i pojechać ok. 3 km za drogowskazem.

Krokowa - pałac z fosą

Pałac powstał w XIV wieku. Przez następne kilkaset lat należał do niemieckiej rodziny von Krockow, a w czasach PRL-u stał się obiektem państwowym. Potomkowie dawnych właścicieli dopiero w latach 90. wspólnie z polsko-niemiecką fundacją odrestaurowali pałac. Teraz mieści się tu fundacja Europejskie Spotkania i elegancki hotel. Jeden z apartamentów jest na stałe zarezerwowany przez 86-letniego grafa Albrechta von Krockow, który spędził tu dzieciństwo, a teraz chętnie odwiedza posiadłość. Pałac otoczony jest pięknym parkiem z wąskimi alejkami i fosą.

Dojazd: Krokowa leży 15 km od Jastrzębiej Góry, przy drodze Jastrzębia Góra - Wejherowo.

Lidzbark Warmiński - dawna siedziba biskupów

To urokliwe miasteczko ulokowało się w zakolach Łyny i Symsary, wśród malowniczych wzgórz. Góruje nad nim dawna siedziba biskupów. W jej salach można podziwiać m.in. wiekowe freski, a także sztukę nowoczesną w galerii na piętrze. Dziedziniec potężnej twierdzy jest prawdziwą perełką architektury.

Dojazd: trasa prowadzi z Oświęcimia przez Łódź, Płońsk, Mławę, Olsztynek, Olsztyn.

Rudawy Janowickie - ruiny średniowiecznej warowni

Niezbyt wysoki, ale niezwykle malowniczy grzbiet Sudetów Zachodnich to wspaniały (i nie wymagający specjalnej kondycji fizycznej) teren do uprawiania górskich wędrówek w rodzinnym gronie. Jest tu m.in. Zamek Bolków, a właściwie ruiny potężnej średniowiecznej warowni z osobliwością architektury - wieżą klinową, jedyną w Polsce. Można na nią wejść, by z wysokości 28 m podziwiać okolice miasteczka. W ocalałej części zamku znajduje się godne obejrzenia Muzeum Regionalne, czynne codziennie, za wyjątkiem poniedziałku, w godz. 10.00 - 17.00. Dojazd: Oświęcim - Gliwice - Kędzierzyn - Kłodzko.

M. P.